„Dramaty wciąż tliły się pod skórą. Podlane złudną nadzieją albo wątpliwościami, ożywały na nowo nawet po wielu latach; jątrzącego się bólu nic nie było w stanie ugasić.” Dzięki Przemysławowi Żarskiemu mamy możliwość przenieść się do lat 90. Kto je pamięta, ten wie, jak szalony był to czas. Po zmianie ustroju policja działała, jak działała, wiele spraw można było zatuszować, a bunt społeczeństwa, w tym młodzieży, wylewał się na ulicy i żył pełną parą. Doskonale pamiętam, jak wejście w niektóre „strefy” miasta miały swoje konsekwencje. Mieszkając obok Sosnowca, który jest jednym z bohaterów „Pleśni”, doskonale rozumiem jak to wyglądało. Nie byłam na tyle duża, żeby uczestniczyć w buntowaniu się i pokazywaniu światu, jak to jest mi źle, ale pewne cechy tego czasu doświadczyłam sama na własnej skórze. Chyba jak każdy z nas... „Pleśń” to nic innego jak powrót do czasów, gdy prawie wszystko było nie tak. Nie tylko działania policji pozostawiały wiele do życzenia, ale samo życie takie codzienne, rodzinne. Niektórzy tracili pracę, co odbijało się na całej rodzinie. Dzieci wychowywały się na ulicy, a pewne wzorce z domu przenosiły na słabszych. Zaginięcia też nie były wyjaśniane, jak to odbywa się w dzisiejszych czasach. Z tym wszystkim mierzą się bohaterowie „Pleśni”. Ponad trzydzieści lat temu zaginął młody chłopak podczas obozu harcerskiego. Sprawa nie jest wyjaśniona, ale rzuca cień na wiele osób, które w tamtym czasie były na obozie i nie tylko. Brat zaginionego otulony smutkiem, niepewnością i dorastaniem w cieniu tragedii, wyraża swoje emocje buntując się wraz z kolegami. Pociągnięty jest też wątek Laury Halber, którą znamy z poprzedniego tomu pt. „Ferment”. Kobieta zaczyna czuć się trochę bezpieczniej w nowej relacji, natomiast w pracy i sprawie, która dotyczy także jej, dużo się dzieje. Żarski ma talent do pisania o dramatycznych przeżyciach bohaterów, dodając do tego wątek kryminalny i dopełniając powieść dusznym klimatem, który przygniata czytelnika, jak opary z kominów zakładów, które w latach 90. prężnie pracowały na Górnym Śląsku i Zagłębiu. Praktycznie z każdej strony wylewa się żal, samotność i bunt, który aż krzyczy, nie mogąc znaleźć ujścia, które dostarczy upragnionej ulgi. „Pleśń” pokazuje, jak zepsute były to czasy. Jak ojcowie, którzy byli głowami domu, autorytetem dla dzieci i filarem stanowiącym o być albo nie być rodziny, stawali się ludźmi małymi, bez przyszłości, bez pozytywnych uczuć. System, który przygniatał, ojcostwo, które nie było łatwe, straty, które ponosili odciskały ogromne piętno na ich poczuciu „władzy”, męskości, jestestwa. Autor nie przedstawił pozytywnych aspektów rodzicielstwa i czasów. Pokazał brudny, spleśniały świat, a czytelnik tapla się w nim niczym szczęśliwe dziecko w baseniku kochające wodę. Brzmi to może absurdalnie, ale to, jak autor pisze, przyprawia o ciary na skórze. Myślę, że mało kto potrafi tak wrażliwie, a jednocześnie brutalnie pisać o ludzkich tragediach, czasie przeszłym, który jeszcze pozostawia piętno na ludziach i samotności, która dotyczy wielu z nas. Kto jeszcze nie czytał, to bardzo polecam „Pleśń”, ale zanim ona, to „Ferment”. Miejcie na uwadze, że kolejność czytania czasami ma znaczenie. Tu, myślę, ma. Gratuluję autorowi. To była trudna, ale cudowna podróż w czasie i emocjach.